Ontdek Peru – Persoonlijke reisverhalen, reistips en inspiratie

Wie Arequipa zegt, denkt meestal aan de Witte Stad, de vulkanen en de Colca Canyon. Begrijpelijk, want daar komen de meeste reizigers uiteindelijk terecht. Veel verder naar het westen ligt echter een beschermd landschap van bijna een half miljoen hectare, met een van de diepste canyons ter wereld, watervallen, warmwaterbronnen, besneeuwde bergtoppen, eeuwenoude landbouwterrassen en dorpen waar het toerisme een heel andere schaal heeft. De Reserva Paisajística Subcuenca del Cotahuasi ontving in 2024 volgens de officiële registratie slechts 400 buitenlandse toeristen. Vierhonderd. In een heel jaar.

Er zijn plekken waarvan je vooraf denkt te weten wat je gaat zien. Het Titicacameer was er voor mij zo één. Natuurlijk wist ik dat het groot was, dat het hoog in de Andes lag en dat Peru en Bolivia het water delen, maar cijfers vertellen weinig wanneer je ergens boven de oever staat en probeert te bevatten hoeveel water er voor je ligt. Bergen verdwijnen in de verte onder enorme wolkenpartijen en tussen jou en de horizon ligt zoveel blauw dat het woord ‘meer’ ineens wat klein begint te klinken.

Puno wordt vaak in één adem genoemd met het Titicacameer, waardoor de stad zelf gemakkelijk naar de achtergrond verdwijnt. Toch is Puno een bijzondere stad om een dag voor uit te trekken, met een historisch centrum op ruim 3.800 meter hoogte, een indrukwekkende kathedraal, straten die tegen de heuvels omhooglopen en een cultuur waarin Aymara- en Quechua-invloeden nog overal aanwezig zijn. Vanaf het meer zie je bovendien pas goed hoe bijzonder Puno eigenlijk ligt.

Peru heeft steden waar je zonder plan een middag kunt rondlopen en vanzelf ergens blijft hangen, maar Juliaca hoorde daar voor mij nooit bij. Tijdens mijn reizen door het zuiden kwam ik er regelmatig doorheen, meestal onderweg tussen Puno en Cusco of vanwege het vliegveld, en mijn advies aan reizigers was eigenlijk altijd eenvoudig: gebruik Juliaca waarvoor je er moet zijn en reis daarna verder. De stad is druk, chaotisch en op veel plaatsen rauw, terwijl veiligheid er al jaren een serieus probleem is.

De rit van Puno naar Cusco is lang, maar onderweg is genoeg te zien om je geen moment te vervelen. Tenminste, zolang je rijdt. Tijdens een van mijn ritten besloot Peru ergens onderweg dat onze rijrichting voorlopig even niet bestond. Wegwerkzaamheden op een tweebaansweg betekenden dat één kant volledig werd afgesloten en wij anderhalf uur mochten wachten. Toen we uiteindelijk weer mochten rijden, bleek de complete aanleiding voor die lange pauze nog geen honderd meter weg te zijn.

Wie vanuit Arequipa richting Chivay en de Colca Canyon rijdt, komt vrijwel vanzelf langs Patahuasi. Bussen, taxibusjes en auto's stoppen hier voor een korte pauze, een warme thee, iets te eten of gewoon om even de benen te strekken voordat de weg verder omhooggaat. De restaurants en winkeltjes trekken vanzelf de aandacht, net als de lama's die buiten klaarstaan voor de nodige foto's, terwijl achter al die bedrijvigheid een bijzonder vulkanisch landschap ligt waar ik zelf altijd graag naar keek.

Wie vanuit Arequipa naar de Colca Canyon rijdt, neemt normaal gesproken de bekende route richting Chivay, maar tijdens mijn jaren in Peru koos ik ook weleens voor een weg die er op Google Maps nét interessant genoeg uitzag om mijn nieuwsgierigheid te winnen. Zo belandde ik op een route via de S1 en de 34E, waar de blauwe lijn op mijn scherm keurig richting Colca bleef wijzen, terwijl de werkelijkheid onderweg steeds minder op een gewone weg begon te lijken.

Wanneer je door de dorpen van de Colca-vallei loopt, hoef je soms helemaal geen museum binnen te gaan om iets over de geschiedenis en cultuur van de streek te leren, want een deel daarvan loopt gewoon voor je over straat. Tijdens mijn vele bezoeken aan de Colca zag ik regelmatig vrouwen in prachtig geborduurde traditionele kleding, soms op weg naar een feest of bijeenkomst, maar net zo goed tijdens een gewone dag waarop er voor hen waarschijnlijk helemaal niets bijzonders aan de hand was. Voor mij bleef het iedere keer een prachtig gezicht, juist omdat die kleding niet alleen kleurrijk en bijzonder is, maar ook iets vertelt over identiteit, afkomst en tradities die hier al generaties lang worden doorgegeven.

Wie door de hoge Andes van Peru reist, verwacht vooral droge vlaktes, kale bergen, rotsen en eindeloze stukken landschap waarin nauwelijks iets lijkt te groeien, en juist daarom vallen de felgroene plekken die je soms midden in dat ruige landschap tegenkomt zo enorm op. Ik liep en reed er tijdens mijn jaren in Peru regelmatig langs zonder me aanvankelijk te realiseren hoe belangrijk deze natte gebieden eigenlijk zijn, want wat op het eerste gezicht niet veel meer lijkt dan een drassig groen stuk land met wat plassen water, kan onderdeel zijn van een ecosysteem dat een belangrijke rol speelt in de waterhuishouding van de Andes: de bofedales.

Er zijn foto's die je maakt omdat je ergens speciaal naartoe bent gereisd en er zijn foto's die ontstaan omdat je toevallig op het juiste moment omhoog kijkt. Deze behoort voor mij tot die tweede categorie. Op de voorgrond een eenvoudige constructie van hout en riet, een Peruaanse vlag die boven het dak uitsteekt en daarachter een enorme besneeuwde berg die bijna onwerkelijk boven alles lijkt uit te komen. Geen zorgvuldig uitgekozen uitzichtpunt en geen plek waar iedereen in de rij staat voor dezelfde foto, maar gewoon Peru zoals ik het zo vaak zag: eenvoudig en indrukwekkend tegelijk.

Wie door het historische centrum van Arequipa loopt, kan er eigenlijk niet omheen: overal zie je die karakteristieke lichte steen terug in kerken, kloosters, oude herenhuizen, binnenplaatsen en gevels die soms zo rijk zijn versierd dat je bijna vergeet naar het gebouw als geheel te kijken. Tijdens mijn jaren in Arequipa liep ik daar natuurlijk ontelbare keren tussendoor en op een gegeven moment wordt zoiets gewoon onderdeel van de stad waarin je woont, maar pas wanneer je Arequipa uitrijdt en tussen de enorme wanden van de sillar-groeves staat, besef je waar een belangrijk deel van het gezicht van de Witte Stad eigenlijk vandaan komt.

Ik heb tijdens mijn jaren in Peru heel wat kilometers afgelegd. Met de auto, bus, vliegtuig en natuurlijk vooral te voet, maar soms kom je jaren later iets tegen waarvan je denkt: hoe kan het eigenlijk dat ik dit nooit heb gedaan? Dat gebeurde toen ik onlangs iets voorbij zag komen over een trein die vanuit Lima dwars door de Andes rijdt en onderweg bijna 4.800 meter hoogte bereikt. Mijn eerste gedachte was eerlijk gezegd: dat zal wel weer zo'n mooi Instagramverhaal zijn waarbij de werkelijkheid iets minder spectaculair is. Maar deze keer bleek het verhaal gewoon te kloppen.

Wanneer mensen aan een mooi uitzicht in Peru denken, verwachten ze waarschijnlijk een vulkaan, een diepe canyon of ergens in de verte de besneeuwde toppen van de Andes. Vanuit mijn Bed & Breakfast in Arequipa had ik dat soort uitzichten ook, maar aan deze kant zag ik iets heel anders: enorme groene velden waar mensen aan het werk waren, met daarachter de huizen van de stad die langzaam tegen de heuvels omhoog leken te kruipen. Misschien minder spectaculair op een ansichtkaart, maar voor mij minstens zo bijzonder, juist omdat hier iedere dag het gewone leven van Arequipa voor mijn neus voorbijging.

Er zijn van die foto's die je maakt zonder er op dat moment lang bij stil te staan. Geen spectaculaire vulkaan, geen wandeling door de Andes en ook geen plek waarvoor je uren in een reisgids hebt zitten bladeren, maar gewoon iets wat je onderweg tegenkomt en waarvan je denkt: hier moet ik even een foto van maken. Deze is daar een mooi voorbeeld van. Een rode vrachtwagen langs de weg, een man die rustig op een betonnen rand zit en een hond die vanuit de laadbak naar buiten kijkt alsof hij dit iedere dag doet. Waarschijnlijk was dat ook gewoon zo.

Er zijn mensen die schoenen verzamelen, anderen hebben een kast vol horloges en blijkbaar bestaan er ook mensen die vinden dat drie keukenmessen ruim voldoende zijn. Ik behoor duidelijk niet tot die laatste groep. Wanneer ik deze foto terugzie, moet ik zelf ook een beetje lachen, want zelfs met de beste wil van de wereld kan ik moeilijk beweren dat ik al deze messen werkelijk nodig had.

Wanneer mensen mij vragen waarom ik zo graag hike, moet ik daar altijd even over nadenken. Een eenvoudig antwoord heb ik namelijk niet. Hoe leg je iemand uit dat je het heerlijk vindt om dagenlang met een rugzak op je rug door de Andes te lopen, zonder precies te weten wat je onderweg tegenkomt, terwijl een route die thuis op de kaart nog zo logisch leek een paar uur later zomaar kan ophouden te bestaan en een eenvoudige pan pasta aan het einde van de dag smaakt alsof je in het beste restaurant van Peru zit? Misschien kun je dat ook helemaal niet uitleggen. Misschien moet je het gewoon een keer zelf ervaren.

Sommige plekken in Peru hebben nauwelijks nog een introductie nodig. Rainbow Mountain is daar misschien wel het beste voorbeeld van. De kleurrijke berg verschijnt al jaren op reiswebsites, sociale media en in vrijwel iedere rondreis door Zuid-Peru. Toch had ik tijdens mijn wandeling voortdurend het gevoel dat veel mensen maar een klein deel van deze bijzondere plek werkelijk zagen. Niet omdat de beroemde kleuren tegenvielen, integendeel, maar omdat de meeste bezoekers hun blik vooral op de eindbestemming richtten. Terwijl juist de weg ernaartoe voor mij minstens zoveel indruk maakte.

Veel mensen denken dat je je ergens thuis gaat voelen tijdens een bijzondere reis of een indrukwekkende wandeling. Bij mij gebeurde dat op een heel ander moment. Niet tijdens een bezoek aan Machu Picchu of hoog in de Andes, maar op een gewone ochtend aan de ontbijttafel van onze Bed & Breakfast in Arequipa.