Peru: verhalen, tips en inspiratie

Elke zondagochtend voor achten de deur uit. Een jaar lang. En uiteindelijk stond de beste gewoon in mijn eigen keuken.

De meeste reizigers kennen Arequipa vanwege de prachtige historische binnenstad, de imposante vulkaan Misti en de indrukwekkende Colca Canyon. Maar achter deze bekende bezienswaardigheden gaat een veel groter verhaal schuil. Een verhaal over een stad die blijft groeien, een regio vol contrasten en een gebied dat al eeuwenlang een belangrijke rol speelt in Zuid-Peru.

De meeste reizigers bezoeken Arequipa vanwege de historische binnenstad, de vulkaan Misti of de Colca Canyon. Maar achter de indrukwekkende landschappen schuilt een wereld die je nauwelijks ziet. Een wereld die een enorme invloed heeft op de regio en die voor veel reizigers vrijwel onzichtbaar blijft.

"Soms vragen mensen mij waarom Peru mij nog altijd zo bezighoudt. Het antwoord daarop is eigenlijk heel eenvoudig en tegelijkertijd moeilijk uit te leggen. Peru is voor mij nooit alleen een vakantiebestemming geweest. Het werd een land waar ik vijf bijzondere jaren mocht wonen en werken, waar ik leerde genieten van de kleine dingen, waar iedere wandeling een nieuw uitzicht bracht en waar achter iedere bocht weer een ander verhaal wachtte. In die jaren ontdekte ik niet alleen de indrukwekkende natuur, de kleurrijke markten en de rijke cultuur, maar vooral de gastvrijheid van de mensen die Peru voor mij tot een tweede thuis maakten.

Toen ik in Cayma woonde, lag de Valle de Chilina op nog geen paar minuten rijden van mijn huis. Het was een plek waar ik regelmatig naartoe ging wanneer ik de drukte van Arequipa even achter me wilde laten. Soms maakte ik een wandeling langs de rivier, soms reed ik erheen om foto's te maken of gewoon even op een rots te zitten en naar het stromende water te luisteren. Binnen tien minuten veranderde het geluid van auto's in fluitende vogels, kabbelend water en de wind die door de kloof waaide. Dat zo'n rustige plek zo dicht bij een stad van ruim een miljoen inwoners ligt, blijft bijzonder.

Wanneer mensen mij vragen welk gebied in Zuid-Peru ze absoluut niet mogen overslaan, noem ik bijna altijd de Colca Canyon. Dat antwoord verrast sommigen. Ze verwachten dat ik zonder aarzelen Machu Picchu of de Heilige Vallei zal noemen. Toch heeft de Colca Canyon iets wat je op veel andere plekken in Peru niet snel vindt.

Wie voor het eerst naar Peru reist, raakt al snel de weg kwijt tussen lama's, alpaca's, vicuña's en guanaco's. Dat overkwam mij ook. Pas toen ik jarenlang in de Andes woonde, begon ik de verschillen te zien. Inmiddels hoef ik alleen nog maar naar de oren of de houding van een dier te kijken om te weten wie ik voor me heb.

Op ongeveer twee uur rijden van Arequipa ligt Laguna de Salinas, een uitgestrekte hoogvlakte waar zout, vulkanen, vicuña's en warmwaterbronnen samen een van de mooiste dagtochten van Zuid-Peru vormen. Voor mij werd het bovendien de plek van een lunch die ik nooit meer zal vergeten.

Op nog geen drie uur rijden van Arequipa ligt de Majes-vallei, een verrassend groene streek waar eeuwenoude rotstekeningen, kleine piscohuizen en eenvoudige restaurants aan de rivier samen een perfecte dagtocht vormen.

Vijf jaar woonde ik in Arequipa. In die jaren ontdekte ik dat de mooiste herinneringen niet ontstaan bij de bekendste bezienswaardigheden, maar tijdens de gewone dagen die langzaam bijzonder worden.

Toen ik in Arequipa kwam wonen, had ik eerlijk gezegd niet de behoefte om meteen ieder museum van mijn lijstje af te strepen, want ik ben nooit iemand geweest die op vakantie 's morgens om negen uur al met een plattegrond onder zijn arm klaarstaat om van museum naar museum te lopen, terwijl de zon nog maar net boven de vulkanen uitkomt en de eerste terrassen hun stoelen buiten zetten, sterker nog, ik vond het veel leuker om zonder plan door de straatjes van de historische binnenstad te dwalen, een kop koffie te drinken op de Plaza de Armas, even binnen te kijken in een kerk of gewoon een uur op een bankje te zitten om te kijken hoe het dagelijkse leven zich langzaam ontvouwde, waardoor het uiteindelijk maanden duurde voordat ik voor het eerst een museum binnenstapte, iets waar ik achteraf geen moment spijt van heb gehad omdat ik de stad eerst had leren kennen voordat ik haar geschiedenis ging ontdekken.

Achteraf vind ik het eigenlijk nog steeds bijzonder dat ik mij van mijn eerste dag in Peru nauwelijks meer kan herinneren hoe mijn hotelkamer eruitzag, wat ik die avond gegeten heb of zelfs hoe laat ik uiteindelijk mijn bed in ben gerold na een vlucht die lang genoeg duurde om onderweg meerdere keren te vergeten welke dag het eigenlijk was, terwijl die eerste taxirit vanaf Jorge Chávez Airport in Lima zich nog altijd bijna beeld voor beeld in mijn geheugen afspeelt, alsof iemand vond dat juist dát het moment moest zijn waarop Peru zich voor het eerst aan mij zou voorstellen, niet met een ansichtkaart van Machu Picchu, niet met een lama die fotogeniek langs een bergpad liep en zelfs niet met een indrukwekkende vulkaan aan de horizon, maar met een taxichauffeur die zich zichtbaar afvroeg waarom verkeersregels eigenlijk ooit waren uitgevonden als niemand zich er vervolgens aan hoefde te houden.

Tijdens een rondreis door Peru zijn het vaak de grote hoogtepunten die je bijblijven. Machu Picchu, de Nazcalijnen, de vulkanen rond Arequipa of de indrukwekkende zandduinen van Huacachina. Toch zijn het achteraf vaak de mensen die een reis echt bijzonder maken.

Wie vanuit Lima over de Panamericana naar het zuiden rijdt, ziet Peru langzaam veranderen. De moderne hoogbouw verdwijnt uit beeld, de oceaan blijft nog een tijdlang aan je rechterhand liggen en het landschap wordt met iedere kilometer droger. Links en rechts zie je niets anders dan zand, rotsen en stoffige heuvels, waardoor je je bijna begint af te vragen of hier überhaupt nog mensen wonen. Het is een rit waarbij je soms tientallen minuten vooruit kunt kijken zonder ook maar één boom te ontdekken. En juist op het moment dat je denkt dat de woestijn alles heeft overgenomen, gebeurt er iets wat bijna onwerkelijk aanvoelt.

Vrijwel iedere reiziger die naar Peru vliegt, zet als eerste voet op Peruaanse bodem in Lima. Toch blijft de hoofdstad voor veel mensen niet meer dan een plek om één nacht te slapen voordat ze doorreizen naar Cusco, Arequipa of een andere bestemming. Anderen kiezen juist voor een route langs de kust richting Paracas en de indrukwekkende Nazcalijnen. Dat is eigenlijk jammer, want Lima is een stad die veel meer te bieden heeft dan je op het eerste gezicht zou denken.

Iedereen heeft het altijd over de Colca Canyon. Over de condors, de diepte van de canyon en de spectaculaire uitzichten. Allemaal waar, maar als je het mij vraagt begint het mooiste deel van de dag al uren eerder. Sterker nog, als iemand mij zou vragen wat ik het meest mis aan Peru, dan is de kans groot dat ik niet eens de Colca Canyon noem, maar gewoon die weg ernaartoe. Een weg die ik tientallen keren heb gereden en die mij werkelijk nooit heeft verveeld. Dat klinkt misschien overdreven, maar sommige wegen zijn nu eenmaal geen verbinding tussen twee plaatsen; ze zijn zelf de bestemming.

Tijdens een rondreis door Peru verwachten de meeste mensen hoge bergen, besneeuwde vulkanen en eeuwenoude Inca-steden. Dat is ook niet zo vreemd, want plaatsen als Machu Picchu, Cusco en Arequipa trekken al jarenlang reizigers uit de hele wereld. Maar Peru heeft nog een heel andere kant. Een kant waar de woestijn langzaam overgaat in de Stille Oceaan, waar duizenden zeevogels de lucht vullen en waar een mysterieus symbool al meer dan tweeduizend jaar uitkijkt over zee. Die plek heet Paracas.

De eerste keer dat ik in Peru een menukaart opensloeg en het woord cuy zag staan, dacht ik eerlijk gezegd dat het een typefout was. Ik las nog een keer, keek om me heen en vroeg voor de zekerheid aan de ober wat het precies was. Zijn antwoord kwam zonder aarzelen.