Wanneer mensen mij vragen welk gebied in Zuid-Peru ze absoluut niet mogen overslaan, noem ik bijna altijd de Colca Canyon. Dat antwoord verrast sommigen. Ze verwachten dat ik zonder aarzelen Machu Picchu of de Heilige Vallei zal noemen. Toch heeft de Colca Canyon iets wat je op veel andere plekken in Peru niet snel vindt.
Natuurlijk komen de meeste reizigers voor de beroemde condors. Maar wie zich daartoe beperkt, ziet slechts een klein deel van wat deze indrukwekkende vallei werkelijk te bieden heeft. Het landschap is enorm afwisselend, de dorpjes ademen nog altijd de traditionele Andescultuur en onderweg kom je voortdurend plekken tegen waar je spontaan wilt stoppen.
Ik ben er tientallen keren geweest. Soms met Nederlandse gasten die Peru voor het eerst ontdekten, soms alleen omdat ik behoefte had aan frisse berglucht, eindeloze vergezichten en het gevoel dat je de drukte even helemaal achter je laat. Iedere keer nam ik me voor om dit keer zonder omwegen naar mijn bestemming te rijden. Dat voornemen hield meestal stand tot de eerste onverwachte afslag. Daarna won mijn nieuwsgierigheid steevast van mijn gezonde verstand. Juist die spontane uitstapjes leverden vaak de mooiste ontmoetingen en verrassendste plekken op.
Locatie: Regio Arequipa, Peru
Leestijd: 12 minuten
Categorie: Reisverhaal, autoroute & praktische tips
Chivay: de ideale uitvalsbasis voor de Colca Canyon
Voor vrijwel iedereen begint een bezoek aan de Colca Canyon in Chivay. Dat is niet alleen de grootste plaats in de vallei, maar ook de meest logische uitvalsbasis om de omgeving rustig te verkennen. Veel reizigers zien Chivay vooral als een tussenstop op weg naar de condors, terwijl het stadje zelf juist alle ingrediënten heeft om er een paar dagen te blijven. Rond het Plaza de Armas bruist het van het leven, boeren uit de omliggende dorpen verkopen hun producten op de markt en in de restaurants schuiven zowel locals als reizigers aan voor een warme maaltijd. Het voelt nog steeds als een echt Andesstadje en niet als een decor dat uitsluitend is gebouwd voor toeristen.
Reis je met een gewone koffer in plaats van een backpack, dan zit je hier helemaal goed. Hotels zijn er in alle prijsklassen, van eenvoudige familiehotels tot comfortabele accommodaties waar je vanuit je kamer uitkijkt over de bergen. Ook op culinair gebied hoef je je niet te vervelen. Na een dag rijden of wandelen is het heerlijk om op een terras neer te strijken, de drukte op het plein te bekijken en langzaam te wennen aan de hoogte. Dat laatste is trouwens geen overbodige luxe. Wie vanuit Arequipa rechtstreeks naar de Colca Canyon rijdt, stijgt behoorlijk snel en daar reageert niet iedereen even enthousiast op. Je kunt nog zo fit zijn, de Andes trekken zich daar weinig van aan.
Wie denkt dat er in Chivay verder weinig te beleven valt, vergist zich. Vanuit het stadje vertrekken wandelroutes voor zowel beginners als ervaren hikers, je kunt paardrijden, mountainbiken, met een quad de omgeving verkennen of zelfs met een zipline over de vallei zweven. Zelf heb ik nooit de behoefte gevoeld om ondersteboven aan een staalkabel boven een ravijn te hangen. Ik vond het uitzicht vanaf de grond al indrukwekkend genoeg. Smaken verschillen gelukkig.
Net buiten het centrum ligt bovendien één van de oudste Inca-bruggen van Peru. Opmerkelijk genoeg rijden veel bezoekers er zonder het te weten voorbij. Misschien is dat juist de charme van deze plek. Geen touringcars die in colonne aankomen, geen souvenirkraampjes en geen gids die met een vlaggetje voorop loopt. Alleen een brug die al eeuwenlang doet waarvoor hij ooit gebouwd werd: mensen met elkaar verbinden. Terwijl ik daar stond, vroeg ik me af hoeveel reizigers deze oversteek in de loop der eeuwen al hadden gemaakt. De Inca's konden onmogelijk vermoeden dat er ooit een Nederlander zou staan die zich datzelfde afvroeg.
Eerst een kaartje kopen… of toch niet?
Voordat je de Colca Canyon echt binnenrijdt, passeer je de controlepost waar iedere bezoeker een entreekaart koopt. Met dat ticket draag je bij aan het onderhoud van het natuurgebied en de dorpen in de vallei. Dat lijkt me een heel redelijk systeem en eerlijk gezegd heb ik daar nooit moeite mee gehad.
Toch krijg ik regelmatig dezelfde vraag. Is er een manier om die controlepost te vermijden?
Het eerlijke antwoord is: ja.
Het verstandige antwoord luidt: begin er niet aan.
Vanaf de S1 kun je afslaan naar de 34E, een bergroute die uiteindelijk ook uitkomt in Chivay. Op Google Maps ziet die weg er verrassend onschuldig uit: een keurige alternatieve route, misschien zelfs iets korter en ongetwijfeld mooier. Precies het soort weg waarvan je denkt: waarom zou ik de hoofdroute blijven volgen?
Dat was tenminste mijn gedachte. Google Maps is een geweldige reisgenoot, maar heeft één duidelijke zwakte: het maakt geen onderscheid tussen een comfortabele asfaltweg en een bergpad waar je je onderweg serieus begint af te vragen of je nog wel de juiste keuze hebt gemaakt. Een gezonde dosis zelfbehoud lijkt soms niet in het algoritme te zitten.
De 34E: waar avontuur en gezond verstand elkaar ontmoeten
Nieuwsgierigheid is een prachtige eigenschap. Dankzij nieuwsgierige mensen zijn continenten ontdekt, bergen beklommen en uitvindingen gedaan die de wereld hebben veranderd. Nieuwsgierigheid heeft er bij mij ook voor gezorgd dat ik ooit besloot de 34E te gaan rijden. Achteraf durf ik rustig te zeggen dat niet iedere vorm van nieuwsgierigheid beloond hoeft te worden.
De eerste kilometers geven nog vertrouwen. De weg oogt redelijk, het landschap is prachtig en je denkt al snel dat iedereen overdreven heeft over de staat van deze route. Dat optimisme verdwijnt langzaam maar zeker naarmate het asfalt plaatsmaakt voor stenen, diepe kuilen en stof. Op sommige stukken vroeg ik me serieus af of ik nog op een officiële weg reed of dat iemand ooit per ongeluk een rivierbedding in Google Maps had ingetekend. Met een gewone personenauto zou ik deze route nooit aanraden. Een degelijke 4x4 is hier geen luxe, maar een noodzakelijke voorwaarde als je zonder kleerscheuren in Chivay wilt aankomen.
Onderweg kom je langs een grot met eeuwenoude rotstekeningen. Helaas staat er tegenwoordig een stevig hek voor waardoor je de grot niet meer kunt bezoeken. Jammer voor nieuwsgierige reizigers zoals ik, maar waarschijnlijk de enige manier om dit stukje geschiedenis voor toekomstige generaties te bewaren. Niet alles hoeft tenslotte toegankelijk te zijn om indruk te maken.
Hoe verder je rijdt, hoe stiller het wordt. Niet de stilte die je kent van een boswandeling in Nederland, maar een stilte waarin je alleen de wind hoort, af en toe een roofvogel ziet cirkelen en je je begint af te vragen wanneer je voor het laatst een andere auto bent tegengekomen. Geen dorp, geen restaurant, geen tankstation en geen mobiel bereik. Mocht je hier besluiten pech te krijgen, dan heb je in ieder geval alle tijd om van het uitzicht te genieten.
Juist toen ik voorzichtig begon te twijfelen aan mijn navigatie, zag ik in de verte een oudere Peruaanse vrouw langs de kant van de weg lopen. Ze bleek op bezoek te zijn geweest bij haar moeder, die ergens hoog in de bergen woonde, en was op weg naar Chivay. Ik bood haar een lift aan, iets wat voor haar de gewoonste zaak van de wereld leek. We reden daarna nog ruim een uur samen door een landschap waar we nauwelijks iemand tegenkwamen. Mijn Spaans was voldoende voor een gesprek, haar glimlach deed de rest. Voor mij werd het één van die ontmoetingen die je jaren later nog steeds weet terug te halen. Voor haar was het vermoedelijk gewoon een rit naar huis.
Zou ik deze route nog een keer rijden? Waarschijnlijk wel, want nieuwsgierigheid leer je jezelf nu eenmaal moeilijk af. Zou ik hem iedereen aanraden? Absoluut niet. Alleen als je beschikt over een degelijke terreinwagen, ervaring hebt met rijden in de bergen en accepteert dat je volledig op jezelf bent aangewezen.
Pechhulp zoals we die in Nederland kennen, hoef je hier niet te verwachten. En als er na een uur, of twee, drie eindelijk een andere auto verschijnt, is de kans groot dat de bestuurder eerst uitgebreid vraagt hoe het met je gaat, waar je vandaan komt en of je Peru mooi vindt, voordat hij informeert waarom je eigenlijk midden op de weg stilstaat. Peruanen hebben nu eenmaal een andere kijk op haast. Misschien is dat in dit soort afgelegen gebieden ook wel de verstandigste instelling.
Ontspannen in warmwaterbronnen
Na zo'n rit voelt een warmwaterbron bijna als een beloning. Tussen Chivay en Mirador Cruz del Condor liggen verschillende thermale baden, sommige behorend bij luxe hotels, andere gewoon toegankelijk voor iedereen. Je hoeft dus geen dure hotelkamer te boeken om een paar uur in het warme mineraalwater te dobberen terwijl de bergen langzaam van kleur veranderen in het avondlicht.
De prijzen lopen behoorlijk uiteen. Voor een paar soles kun je al terecht in eenvoudige baden, terwijl luxe resorts complete wellnessarrangementen aanbieden. Zelf heb ik nooit zoveel waarde gehecht aan marmeren vloeren of designligbedden. Geef mij maar een warm bad, frisse berglucht en uitzicht op de Andes. Meer heb ik eigenlijk niet nodig. Al moet ik toegeven dat mijn spieren daar na een lange wandeling soms heel anders over dachten.
Yanque: waar de tijd iets langzamer lijkt te lopen
Yanque heeft voor mij bovendien een persoonlijke betekenis. Hier woont mijn goede vriend Fredy, die je misschien al kent uit Verder dan de Vulkanen. Hij is voor mij de gids van de Colca Canyon. In de afgelopen jaren heb ik veel gidsen ontmoet, maar de kennis die Fredy heeft van de natuur, de geschiedenis, de cultuur en de verborgen wandelroutes in de vallei is werkelijk indrukwekkend. Hij kent de Colca als zijn eigen achtertuin en deelt die kennis met zichtbaar plezier.
Samen met zijn vrouw runt hij een kleinschalige cottage in Yanque, prachtig gelegen tussen de bergen. Vrijwel ieder bezoek verliep hetzelfde. Ik zou "even" langskomen, we dronken koffie, raakten aan de praat en voor ik het wist keek ik op mijn horloge en waren er weer een paar uur voorbij. Dat lag niet alleen aan de koffie of de gesprekken. Sommige plekken lijken simpelweg een eigen klok te hebben, één die zich weinig aantrekt van afspraken of planningen. Misschien is dat ook precies de reden waarom ik er steeds weer terugkwam.
Mocht je de Colca Canyon willen ontdekken en zoek je een gids die de streek écht kent of een fijne plek om een paar nachten te verblijven, dan kan ik Fredy en zijn cottage van harte aanbevelen.
Fredy
📍 Chiquillo, Yanque 04140, Peru
📞 +51 984 450 927
Binnenkort vertel ik over een bijzondere hike die ik samen met Fredy maakte. Nog altijd één van mijn mooiste wandelingen in de Colca Canyon.
Mirador Achoma: het uitzicht dat bijna iedereen voorbijrijdt
Vraag een willekeurige gids naar het bekendste uitzichtpunt van de Colca Canyon en hij zal zonder aarzelen Mirador Cruz del Condor noemen. Begrijpelijk, want daarvoor komen de meeste bezoekers. Toch maakte ik onderweg bijna altijd eerst een stop bij Mirador Achoma. Niet omdat je daar condors ziet, maar omdat je daar iets anders krijgt: overzicht.
Vanaf Achoma ontvouwt de Colca-vallei zich in alle rust. De eeuwenoude landbouwterrassen tekenen zich scherp af tegen de berghellingen, de rivier slingert zich diep beneden door de canyon en het is opvallend stil. Geen rijen mensen die wachten op een foto, geen tientallen camera's die tegelijk dezelfde kant op wijzen, alleen een landschap dat alle tijd neemt om indruk op je te maken. Juist daardoor ben ik dit uitzichtpunt misschien wel meer gaan waarderen dan het beroemde balkon van de condors.
Natuurlijk reed ik daarna ook altijd door naar Mirador Cruz del Condor. Hoe vaak je een condor ook hebt zien vliegen, het blijft een indrukwekkend gezicht wanneer zo'n enorme vogel zonder zichtbaar moeite langs de rotswand omhoog zweeft en vervolgens verdwijnt in de thermiek boven de canyon. Alleen viel me steeds hetzelfde op. Zodra de laatste condor uit beeld was verdwenen, stapten de meeste bezoekers weer in hun bus of huurauto om terug te rijden naar Chivay.
Daarmee misten ze misschien wel het mooiste deel van de reis.
Cabanaconde: waar de meeste reizigers omdraaien
Na een bezoek aan Mirador Cruz del Condor keren de meeste touringcars om richting Chivay. Het programma zit erop, de condors zijn gezien en de volgende halte wacht alweer. Begrijpelijk, maar iedere keer als ik al die bussen zag vertrekken, had ik hetzelfde gevoel. Juist nu begon de Colca Canyon pas interessant te worden.
Nog geen twintig minuten later ligt Cabanaconde, een dorp dat vooral bekendstaat als dé uitvalsbasis voor wandelaars. Vrijwel iedere bekende trekking door de canyon begint of eindigt hier en dat merk je meteen zodra je het centrale plein oploopt. Overal zie je rugzakken die duidelijk betere tijden hebben gekend, wandelschoenen die ooit een andere kleur moeten hebben gehad en reizigers die met een koud drankje in de hand uitgebreid bespreken hoeveel hoogtemeters ze vandaag hebben overwonnen. Wie nog nooit een bergwandeling heeft gemaakt, krijgt hier al snel de indruk dat iedere klim "de zwaarste ooit" was. Vraag drie wandelaars hoe pittig de afdaling is en je krijgt gegarandeerd vier verschillende antwoorden.
Met een auto door Cabanaconde rijden is trouwens een avontuur op zichzelf. De straatjes zijn smal, parkeerplaatsen schaars en iedere keer dacht ik weer dat ik mijn auto ergens kwijt kon om vervolgens tot de ontdekking te komen dat het toch nét niet paste. Uiteindelijk kreeg ik toestemming van de pastoor om mijn auto op het terrein van de kerk te parkeren. Daar betaalde ik graag een kleine vergoeding voor. Mijn auto stond veilig en ik kon met een gerust hart de canyon in. Achteraf besefte ik dat waarschijnlijk niet veel Nederlanders kunnen zeggen dat hun auto tijdens een bergwandeling werd bewaakt door een Peruaanse pastoor.
Pachamama Home en Ludwig
Wanneer ik in Cabanaconde bleef overnachten, kwam ik bijna altijd terecht bij Pachamama Home. Luxe hoef je hier niet te verwachten en eerlijk gezegd zou dat ook helemaal niet passen. Dit is een plek waar wandelaars uit alle windstreken elkaar ontmoeten, routes vergelijken, foto's laten zien en vooral verhalen vertellen. De één heeft een condor van twee meter afstand gezien, de ander is drie keer verkeerd gelopen en weer iemand anders beweert dat hij de zwaarste klim van zijn leven achter de rug heeft. Tegen de tijd dat het tweede biertje op tafel staat, is die klim meestal alweer een paar honderd hoogtemeters zwaarder geworden.
Eigenaar Ludwig is een bijzondere man. Alleen zijn naam zorgt al regelmatig voor verwarring. Iedereen verwacht een Duitser, maar Ludwig is gewoon Peruaan. Hij runt zijn hostel met zichtbaar plezier en weet precies wat vermoeide wandelaars nodig hebben. Een goed bed, een koud drankje en een pizza waar je met gemak twee dagen wandelen op kunt overleven. Misschien speelde de honger mij parten, maar ik vond zijn pizza's zonder uitzondering uitstekend. Groot, rijk belegd en precies wat je nodig hebt nadat je uren hebt geklommen. Vroeger kon je er bovendien ook geld wisselen, iets waar menig backpacker dankbaar gebruik van maakte wanneer de portemonnee leger bleek dan gepland.
Een ontmoeting die altijd is blijven hangen
Tijdens één van mijn bezoeken ontmoetten een Nederlandse gast en ik een Belgische wandelaarster die eveneens in Pachamama Home verbleef. Ze stond op het punt om aan haar wandeling door de canyon te beginnen. We maakten een praatje, wensten haar veel plezier en gingen vervolgens ieder onze eigen kant op. Het leek zo'n ontmoeting die je onderweg voortdurend hebt en waar je later nauwelijks nog aan terugdenkt.
Deze keer liep het anders.
Enige tijd later hoorde ik dat ze vermist was geraakt. Pas twee jaar later werd ze teruggevonden. Iedere keer wanneer ik daarna weer in de Colca Canyon kwam, moest ik even aan haar denken. Niet omdat ik mensen bang wil maken, maar omdat dit landschap soms verraderlijker is dan het op het eerste gezicht lijkt. Vanaf een uitzichtpunt lijken afstanden verrassend klein, terwijl een wandeling beneden in de canyon uren langer kan duren dan je vooraf had ingeschat. De zon brandt genadeloos, de temperatuur loopt snel op en water is onderweg ineens veel waardevoller dan een dure camera of de nieuwste wandelschoenen. Respect voor de natuur is hier geen mooie slogan, maar simpelweg een kwestie van verstandig blijven.
Twee wegen, twee totaal verschillende avonturen
Na een bezoek aan Cabanaconde rijden de meeste reizigers via Chivay weer terug naar Arequipa. Dat is de route die ik ook de meeste mensen zonder aarzelen zou aanraden. Heb je wat meer tijd, dan kun je de reis verlengen via het Majes-district en La Joya. Alleen al die route is de moeite waard. Ben je echter een ervaren 4x4-rijder en zoek je echt avontuur, dan kun je nog vóór de afdaling naar Majes afslaan richting Yura. Vanaf dat moment begint een heel ander verhaal. Het asfalt verdwijnt langzaam onder je wielen, de weg wordt met iedere kilometer ruiger en je merkt vanzelf dat je iets alerter achter het stuur gaat zitten. Niet omdat er veel verkeer is, maar juist omdat je je af en toe afvraagt of omdraaien richting Chivay misschien toch geen slecht idee was geweest.
Kies je voor deze route, dan kom je langs Mirador de Saranquima, Catarata Futucuma, Mirador de Taya, Catarata Achahue Grande en Lagarto Roja. Het zijn stuk voor stuk plekken waar maar weinig mensen ooit zullen komen. Je rijdt urenlang door een indrukwekkend berglandschap waarin iedere bocht opnieuw verrast en de stilte soms zo compleet is dat je automatisch de radio zachter zet, om vervolgens te ontdekken dat die al een tijdje uit stond. Op zulke momenten besef je pas hoe afgelegen dit deel van Peru werkelijk is.
Laat je daarbij niet misleiden door de kaart. De afstand lijkt misschien mee te vallen, maar schijn bedriegt. Deze route is uitsluitend geschikt voor een goede 4x4 en voor bestuurders die ervaring hebben met rijden in de bergen. Sommige stukken bestaan uit losse stenen, diepe geulen en smalle haarspeldbochten waarbij je heel blij bent dat er op dat moment geen tegenligger verschijnt. Na een flinke regenbui of een aardverschuiving kan de weg bovendien van de ene op de andere dag volledig veranderen. Controleer daarom altijd vooraf of de route open is, neem voldoende water, eten en een reserveband mee en zorg ervoor dat je auto technisch in orde is. Hier ben je volledig op jezelf aangewezen en hulp is vaak verder weg dan je zou willen.
Onderweg heb ik meer dan eens gedacht: dit kan onmogelijk nog een officiële weg zijn. Precies op zo'n moment verschijnt er dan ergens uit een stofwolk een oude Toyota Hilux met een Peruaan achter het stuur. Hij zwaait vriendelijk, vraagt waar je vandaan komt en zegt vervolgens met een brede glimlach dat de weg verderop "muy bien" is. Inmiddels weet ik dat je die woorden in Peru beter niet al te letterlijk kunt nemen. Wat een Peruaan een prima weg noemt, zou in Nederland waarschijnlijk direct worden afgesloten met rood-witte hekken, drie waarschuwingsborden, een omleidingsroute én een commissie die eerst onderzoekt of de weg überhaupt nog wel een weg genoemd mag worden.
Misschien is dat wel precies waarom ik hier steeds weer terugkom. Niet alleen voor de condors of de indrukwekkende uitzichten, maar voor het gevoel dat achter iedere bocht weer iets onverwachts kan gebeuren. De Colca Canyon is veel meer dan een fotostop; het is een plek die je blijft verrassen, hoe vaak je er ook komt.
De Colca Canyon heeft me in de loop der jaren veel meer gegeven dan mooie foto's van condors. Juist de onverwachte ontmoetingen, de kleine bergdorpen, de verlaten wegen en de verhalen die onderweg vanzelf ontstaan, zorgen ervoor dat ik er steeds weer naar terugkeer. Misschien is dat wel het mooiste aan reizen door Peru. De bekendste plekken zijn indrukwekkend, maar de herinneringen die het langst blijven hangen ontstaan meestal op de momenten waarop je besluit nét iets verder te rijden dan de rest.
