Toen ik in Cayma woonde, lag de Valle de Chilina op nog geen paar minuten rijden van mijn huis. Het was een plek waar ik regelmatig naartoe ging wanneer ik de drukte van Arequipa even achter me wilde laten. Soms maakte ik een wandeling langs de rivier, soms reed ik erheen om foto's te maken of gewoon even op een rots te zitten en naar het stromende water te luisteren. Binnen tien minuten veranderde het geluid van auto's in fluitende vogels, kabbelend water en de wind die door de kloof waaide. Dat zo'n rustige plek zo dicht bij een stad van ruim een miljoen inwoners ligt, blijft bijzonder.
Locatie: Cayma - Arequipa, Peru
Leestijd: 8 minuten
Categorie: Reisverhaal • Natuur • Praktische tips
Een rivier die Arequipa haar bestaan gaf
Wie voor het eerst in Arequipa aankomt, kijkt meestal omhoog. Naar de imposante vulkanen Misti, Chachani en Pichu Pichu die de skyline van de stad bepalen. Begrijpelijk, want ze zijn onmogelijk te missen. Veel minder aandacht krijgt de Chili-rivier, terwijl juist deze rivier al eeuwenlang de levensader van de stad vormt.
Lang voordat de Spanjaarden in de zestiende eeuw arriveerden, maakten de oorspronkelijke bewoners al gebruik van het water van de Chili om de droge vallei vruchtbaar te maken. Met een ingenieus netwerk van irrigatiekanalen konden zij landbouw bedrijven op een plek waar dat zonder rivier onmogelijk was geweest.
Toen de Spaanse conquistadores in 1540 op zoek gingen naar een geschikte locatie voor een nieuwe stad, viel hun keuze dan ook niet toevallig op deze plek. De Chili-rivier bood een betrouwbare watervoorziening, vruchtbare landbouwgrond en een strategische ligging tussen de kust en het Andesgebergte. Op 15 augustus 1540 werd Arequipa officieel gesticht. Zonder de Chili-rivier zou de stad waarschijnlijk nooit zijn uitgegroeid tot de op één na grootste stad van Peru.
Ook vandaag is de rivier nog onmisbaar. Ze voorziet Arequipa van drinkwater, irrigatie en elektriciteit en bepaalt nog altijd het ritme van het leven in de stad. Misschien is dat wel de reden waarom ik tijdens mijn wandelingen steeds meer waardering kreeg voor deze rivier. De meeste bezoekers zien vooral de vulkanen, maar zonder de Chili zou Arequipa nooit hebben bestaan.
Voordat de rivier de stad bereikt, stroomt zij door de smalle kloof van Charcani. Hier liggen meerdere waterkrachtcentrales die al tientallen jaren gebruikmaken van het hoogteverschil om elektriciteit op te wekken voor Arequipa. Tussen de rotsen staat bovendien een klein wit kerkje, gewijd aan de Virgen de Chapi, dat bijna wegvalt tegen de steile wanden van de kloof. Het is een plek waar de meeste automobilisten ongemerkt voorbijrijden. Vanaf Charcani begint de Valle de Chilina, een beschermd natuurgebied waar nauwelijks gebouwd mag worden. Juist daardoor heeft de vallei haar oorspronkelijke karakter behouden.
Wandelen langs de Chili-rivier
Omdat ik vlak bij de vallei woonde, stond ik hier regelmatig binnen een paar minuten. Iedere keer verbaasde het me opnieuw hoe snel de drukte van Arequipa verdween. De stad lag nog geen kwartier achter me, maar het voelde alsof ik tientallen kilometers de Andes in was gereden.
Langs de Chili lopen verschillende wandelroutes van ongeveer twee tot drie uur, afgewisseld door oude landbouwterrassen, steile rotswanden en kleine uitzichtpunten. Wat veel bezoekers niet weten, is dat beide oevers van de rivier een heel verschillend karakter hebben.
Aan de kant van Cayma ligt de mooiste wandelroute. Hier volg je de rivier tussen hoge rotswanden en groene begroeiing. Terwijl het water rustig voorbij stroomt, zweven hoog boven de kloof grote vogels op de opstijgende warme lucht. Ik heb nooit precies uitgezocht welke soort het was, maar volgens bewoners zijn deze vogels kenmerkend voor dit deel van de vallei. Vaak bleef ik even stilstaan om omhoog te kijken. De vogels leken moeiteloos op de warme luchtstromen door de kloof te zweven.
Deze kant van de vallei is ook populair bij sportieve inwoners van Arequipa. Regelmatig kwam ik mountainbikers tegen die over de onverharde paden langs de rivier reden. Ook ruiters maken graag gebruik van de rustige routes door de vallei. Even verderop zie je regelmatig rafters zich voorbereiden op een tocht over de Chili. Voor wie wat meer avontuur zoekt, is er bovendien een zipline waarmee je hoog boven de rivier de kloof kunt oversteken. Zo vormt de Valle de Chilina een verrassende combinatie van rust, natuur en avontuur.
De overkant van de rivier ziet er totaal anders uit. Hier overheerst een veel droger landschap met vulkanische rotsen, zandpaden en cactussen. Regelmatig zie je quads door het ruige terrein rijden. Wandelen zou ik aan deze kant minder snel aanbevelen; daarvoor zijn de routes vrij kort. Wel liggen hier een paar leuke restaurants waar je na een wandeling of een tocht met de quad kunt neerstrijken voor een lunch of een drankje met uitzicht over de vallei. Vanaf de terrassen kijk je uit over de groene rivieroevers en besef je pas goed hoe groot het contrast is tussen beide kanten van de vallei.
Juist dat contrast maakt de Valle de Chilina zo bijzonder. Binnen enkele minuten wandel je van een groene rivieroever naar een droog Andeslandschap, terwijl dezelfde rivier beide werelden met elkaar verbindt.
Toch hoef je hier niets spectaculairs te doen om van de omgeving te genieten. Soms is het voldoende om op een rots te gaan zitten en naar het stromende water te luisteren. Op zulke momenten vergeet je bijna dat het historische centrum van Arequipa nog geen kwartier verderop ligt.
De zondag van Arequipa
Doordeweeks is de Valle de Chilina opvallend rustig. In het weekend verandert de sfeer volledig.
Langs de rivier liggen drie grote grasvelden waar complete families uit Arequipa samenkomen. Geen campings zoals wij die kennen, maar eenvoudige recreatieplaatsen waar iedereen zijn eigen plekje zoekt. Auto's worden geparkeerd onder de bomen, koelboxen gaan open, de barbecue wordt aangestoken en kinderen rennen af en aan langs de rivier. Overal hoor je muziek, gelach en het geroezemoes van families die samen genieten van hun vrije dag.
Bij de ingang koop je nog snel een fles Inca Kola, een koud biertje of iets te eten en daarna begint de zondag eigenlijk vanzelf. Op sommige plekken kun je zelfs naar het water lopen om je voeten af te koelen in het ijskoude water dat rechtstreeks uit de Andes komt. Terwijl de Chili rustig voorbij stroomt, torent op de achtergrond de besneeuwde top van de Chachani boven de vallei uit. Dat uitzicht blijft indrukwekkend, hoe vaak je er ook komt.
De hangbruggen
Er was alleen één ding waar ik me steeds opnieuw over verbaasde.
Verspreid over de vallei liggen twee hangbruggen die verschillende wandelroutes met elkaar verbinden. Op internet zag ik genoeg foto's van mensen die lachend naar de overkant liepen. Iedere keer dacht ik: misschien zijn ze vandaag open.
Maar iedere keer stonden de hekken opnieuw gesloten. Waarom weet ik nog steeds niet. Misschien had ik gewoon pech. Toch vond ik het jammer, want juist via die bruggen zou je een prachtige rondwandeling kunnen maken. Soms blijkt de werkelijkheid iets minder romantisch dan de foto's op internet.
Een plek die veel reizigers voorbijrijden
Misschien is dat wel de charme van de Valle de Chilina. De meeste bezoekers blijven hangen bij de Mirador de Carmen Alto of de naastgelegen Mirador de Arequipa. Dat is ook niet vreemd, want vanaf beide uitzichtpunten kijk je uit over de Chili-rivier, de groene landbouwterrassen en de vulkanen die Arequipa omringen. Vooral bij Carmen Alto stoppen de toeristenbussen af en aan.
Maar rijd je nog twee minuten verder, dan verandert de sfeer volledig. De drukte blijft achter je en je komt terecht in een vallei waar vooral de inwoners van Arequipa zelf komen om te wandelen, te sporten of met familie te picknicken.
Ik woonde praktisch om de hoek en misschien ben ik daarom juist zo vaak teruggekomen. Niet omdat er steeds iets nieuws te ontdekken viel, maar omdat de Valle de Chilina een plek is waar je even niets hoeft. Hier zie je niet alleen hoe belangrijk de Chili-rivier is geweest voor het ontstaan van Arequipa, maar ook hoe de inwoners nog altijd van deze bijzondere vallei genieten. Soms zijn het niet de bekendste bezienswaardigheden die je het langst bijblijven, maar juist de plekken die de meeste reizigers ongemerkt voorbijrijden.
