Wie voor het eerst door Peru reist, ziet ze overal: spoorrails. Langs de kust, door de Andes en zelfs op afgelegen plekken waar je geen trein zou verwachten. Toch valt één ding direct op: er rijden bijna geen passagierstreinen.
Tijdens mijn jaren in Peru vroeg ik me dat regelmatig af. Waarom ligt er zoveel spoor, terwijl vrijwel iedereen met de bus, auto of colectivo reist?
Een land vol spoorlijnen
Aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw beschikte Peru over een indrukwekkend spoorwegnet. Treinen verbonden de kust met de Andes en vervoerden niet alleen reizigers, maar ook mineralen, landbouwproducten en andere goederen.
Voor die tijd waren spoorwegen de snelste manier om de enorme afstanden en hoogteverschillen van Peru te overbruggen.
Waarom verdwenen de passagierstreinen?
Vanaf de jaren zestig veranderde dat langzaam. Er kwamen betere wegen, steeds meer bussen en vrachtwagens en vliegen werd toegankelijker.
Daarnaast kregen veel spoorlijnen te maken met aardverschuivingen, aardbevingen en hoge onderhoudskosten. Voor veel trajecten bleek het goedkoper om mensen over de weg te vervoeren.
Daardoor verdwenen vrijwel alle reguliere passagierstreinen.
Goederentreinen rijden nog wel
Toch zijn de spoorlijnen zeker niet verlaten.
Veel trajecten worden nog dagelijks gebruikt voor het vervoer van mineralen, cement en andere goederen. Peru is een van de grootste producenten van koper, zilver en zink ter wereld. Voor die zware lading blijft de trein een efficiënt vervoermiddel.
Wie goed oplet, ziet daarom regelmatig lange goederentreinen door de Andes rijden.
Kun je nog met de trein reizen?
Ja, maar de keuze is beperkt.
De bekendste trein is natuurlijk die naar Machu Picchu vanuit Ollantaytambo. Voor veel reizigers is dat een van de mooiste treinritten van Zuid-Amerika.
Daarnaast rijdt de spectaculaire trein tussen Lima en Huancayo nog op toeristische data. Deze route voert over tientallen bruggen en door tientallen tunnels en bereikt een hoogte van bijna 4.800 meter. Daarmee behoort hij tot de hoogste spoorlijnen ter wereld.
Een gemiste kans?
Persoonlijk vind ik dat wel.
Peru heeft een van de mooiste landschappen ter wereld. Juist een uitgebreid netwerk van passagierstreinen zou een prachtige manier zijn om het land duurzaam en ontspannen te ontdekken.
Misschien verandert dat ooit. De Peruaanse overheid werkt inmiddels aan plannen om het spoorwegnet de komende decennia verder uit te breiden.
Tot die tijd blijft de bus voor de meeste Peruanen én reizigers het belangrijkste vervoermiddel.
Maar iedere keer als ik ergens een verlaten spoorlijn zie verdwijnen tussen de vulkanen of hoog in de Andes, vraag ik me af hoe bijzonder het geweest moet zijn toen hier dagelijks passagierstreinen reden.
