Peru is een land met een bijna onvoorstelbare rijkdom aan natuurlijke grondstoffen, landbouwproducten en toeristische bestemmingen. Jaarlijks worden er voor tientallen miljarden dollars aan goederen geëxporteerd en ook het toerisme levert een enorme bijdrage aan de economie. Toch leeft nog altijd ongeveer een kwart van de Peruaanse bevolking in armoede. Na jarenlang in Peru te hebben gewoond, blijf ik me afvragen hoe dat mogelijk is. Want als een land zoveel rijkdom bezit, waarom zien zoveel inwoners daar dan zo weinig van terug?
📍 Locatie: Peru
📖 Leestijd: circa 9 minuten
🏷️ Categorie: Peru | Economie en samenleving
Een land van enorme tegenstellingen
Wie aan Peru denkt, denkt waarschijnlijk aan Machu Picchu, de Andes, het Titicacameer, de Colca Canyon en de indrukwekkende natuur. Jaarlijks reizen miljoenen mensen naar Peru om deze bijzondere bestemmingen te bezoeken. Maar achter al die toeristische trekpleisters schuilt een land met een economie die veel groter is dan de meeste mensen vermoeden.
Peru beschikt over enorme hoeveelheden koper, goud, zilver, zink en andere mineralen. Het land exporteert daarnaast landbouwproducten, visproducten, olie- en gasproducten en allerlei andere goederen naar de internationale markt. De afgelopen jaren zijn de exportinkomsten sterk gestegen, mede door de hoge prijzen van verschillende grondstoffen.
Tijdens mijn jaren in Peru heb ik veel van die economische bedrijvigheid gezien. Moderne winkelcentra, luxe woonwijken, grote bedrijven en restaurants waar mensen zonder problemen bedragen uitgeven die voor andere Peruanen een aanzienlijk deel van hun maandinkomen vertegenwoordigen.
Maar ik zag ook de andere kant.
Eenvoudige woningen, straten die nauwelijks worden onderhouden, mensen die lange dagen werken voor een bescheiden inkomen en gezinnen voor wie goede gezondheidszorg of onderwijs niet vanzelfsprekend is.
Soms liggen die twee werelden verrassend dicht bij elkaar.
Juist daarom wilde ik eens uitzoeken hoeveel geld Peru nu eigenlijk verdient. En toen ik de cijfers naast elkaar legde, werd het contrast alleen maar groter.
Meer dan 90 miljard dollar aan export
Volgens het Peruaanse statistiekbureau INEI exporteerde Peru in 2025 voor ruim 90 miljard Amerikaanse dollar aan goederen. Dat is een recordbedrag en ongeveer 21 procent meer dan in 2024.
De mijnbouw speelt daarbij een hoofdrol. Vooral koper en goud zijn bijzonder belangrijk voor de Peruaanse economie. Alleen al deze twee grondstoffen vertegenwoordigen samen tientallen miljarden dollars aan exportwaarde.
Maar Peru verdient ook veel geld aan de landbouw. Blauwe bessen, avocado's, druiven, asperges, cacao en koffie worden wereldwijd verkocht. Langs de kust liggen grote landbouwgebieden waar dankzij irrigatie producten worden verbouwd voor de internationale markt.
En dan zijn er nog de visserij, de industrie, de handel en de energiesector.
Het is dus bepaald geen land zonder economische mogelijkheden.
De Peruaanse economie in cijfers
Om een indruk te geven van de enorme bedragen, heb ik de belangrijkste cijfers over 2025 op een rij gezet. Alles is weergegeven in Amerikaanse dollars.
Goederenexport
-
Totale goederenexport: $90,1 miljard
-
Daarvan afkomstig uit de mijnbouw: circa $61,9 miljard
-
Koperexport: circa $28,1 miljard
-
Goudexport: circa $23,2 miljard
-
Agro-industrie: circa $13,2 miljard
Toerisme
-
Buitenlandse toeristische inkomsten: $5,35 miljard
-
Binnenlandse toeristische bestedingen: naar verwachting circa $12 miljard
-
Totale economische bijdrage van de toeristische sector: naar verwachting meer dan $23 miljard
Armoede
-
Bevolking in monetaire armoede: 25,7%
-
Armoede op het platteland: 35,5%
-
Extreme armoede: 4,7%
De cijfers hebben betrekking op 2025. De toeristische bedragen van $12 miljard en meer dan $23 miljard zijn prognoses van de WTTC. Koper, goud en landbouwproducten zijn al opgenomen in de totale goederenexport. Ook de toeristische bedragen overlappen gedeeltelijk en mogen niet bij elkaar worden opgeteld.
Wanneer je deze bedragen bekijkt, begrijp je waarom Peru economisch zoveel mogelijkheden heeft.
Maar ze vertellen nog niet het hele verhaal.
Toerisme: veel groter dan alleen Machu Picchu
Bij toerisme denken veel mensen onmiddellijk aan Machu Picchu. Begrijpelijk, want het is een van de bekendste archeologische bestemmingen ter wereld. Maar de Peruaanse toeristische industrie is veel omvangrijker.
Cusco, de Heilige Vallei, Puno, het Titicacameer, Nazca, Paracas, Arequipa, de Colca Canyon, de Amazone en de stranden in het noorden trekken jaarlijks grote aantallen bezoekers.
Die mensen besteden geld aan hotels, restaurants, excursies, binnenlandse vluchten, busreizen, gidsen, toegangskaarten en souvenirs.
En daarbij wordt vaak vergeten dat ook Peruanen zelf veel reizen. Zij bezoeken familie, gaan op vakantie, trekken naar de kust of brengen een weekend door in een andere stad.
Juist dat binnenlandse toerisme vertegenwoordigt een enorm bedrag.
Volgens de World Travel & Tourism Council werd voor 2025 ongeveer 12 miljard dollar aan binnenlandse toeristische bestedingen verwacht. Tel daarbij de uitgaven van buitenlandse bezoekers op, en je begrijpt waarom de toeristische sector zo belangrijk is.
De WTTC raamde de totale economische bijdrage van het toerisme in 2025 zelfs op meer dan 23 miljard dollar, ongeveer 7,8 procent van de Peruaanse economie.
Dat laatste bedrag is niet simpelweg de omzet van alle hotels en reisorganisaties. Het omvat ook bredere economische effecten, zoals de toegevoegde waarde bij leveranciers en andere bedrijven die van toerisme afhankelijk zijn.
Omdat ik zelf in Arequipa in de hospitalitysector heb gewerkt, weet ik hoeveel mensen bij het toerisme betrokken zijn. Een hotel heeft personeel nodig, maar werkt daarnaast samen met leveranciers, vervoerders, onderhoudsbedrijven, restaurants en gidsen.
Achter iedere toerist zit een hele keten van economische activiteiten.
En juist daarom vind ik het zo belangrijk dat we niet uitsluitend naar de inkomsten van buitenlandse toeristen kijken. De werkelijke betekenis van het toerisme voor Peru is veel groter.
Miljarden dollars, maar toch zoveel armoede
En dan komen we bij de cijfers die mij misschien nog wel het meest verbazen.
Volgens het Peruaanse statistiekbureau INEI leefde in 2025 nog altijd 25,7 procent van de bevolking in monetaire armoede.
Dat betekent dat ongeveer één op de vier inwoners niet voldoende middelen heeft om de kosten van een officieel vastgesteld pakket aan basisbehoeften te dekken.
Op het platteland is de situatie nog ernstiger. Daar leeft ruim 35 procent van de bevolking in armoede. Bijna vijf procent van alle Peruanen leeft zelfs in extreme armoede.
Die percentages zijn de afgelopen jaren wel gedaald, maar het blijven enorme aantallen mensen.
En dat in een land dat jaarlijks voor meer dan 90 miljard dollar aan goederen exporteert en waar het toerisme naar schatting meer dan 23 miljard dollar bijdraagt aan de economie.
Natuurlijk kun je deze bedragen niet rechtstreeks met elkaar vergelijken. Exportomzet is geen winst en de economische bijdrage van het toerisme is geen bedrag dat de overheid op haar bankrekening ontvangt.
Maar het laat wel zien hoeveel economische activiteit er in Peru plaatsvindt.
Daarom vind ik het moeilijk te begrijpen dat zoveel mensen nog altijd moeite hebben om rond te komen.
Waar blijft het geld uit de mijnbouw?
De mijnbouw is een van de belangrijkste economische sectoren van Peru. Grote ondernemingen winnen koper, goud, zilver en andere grondstoffen, die vervolgens over de hele wereld worden verkocht.
Een deel van de opbrengsten komt via belastingen, royalty's en andere afdrachten bij de overheid terecht.
Via regelingen zoals het canon minero en de regalías mineras worden middelen verdeeld over regionale en lokale overheden. Daarmee kunnen onder andere scholen, ziekenhuizen, wegen, drinkwatervoorzieningen en andere publieke projecten worden gefinancierd.
In 2025 werd volgens het Peruaanse ministerie van Energie en Mijnbouw voor meer dan tien miljard soles aan mijnbouwgerelateerde middelen overgedragen aan overheden in de regio's.
Omgerekend is dat ongeveer 2,7 miljard dollar.
Ook dat is een indrukwekkend bedrag.
Je zou verwachten dat vooral de regio's waar veel grondstoffen worden gewonnen, profiteren van betere voorzieningen en meer economische mogelijkheden.
Toch is dat niet overal het geval.
Er zijn mijnbouwgebieden waar grote ondernemingen enorme investeringen doen, terwijl nabijgelegen gemeenschappen nog altijd kampen met armoede, beperkte voorzieningen of problemen rond de beschikbaarheid van water.
Dat betekent niet dat er nergens vooruitgang wordt geboekt. Er zijn ook projecten die werkgelegenheid opleveren en bijdragen aan de ontwikkeling van een regio.
Maar het roept wel de vraag op waarom die economische rijkdom niet overal leidt tot een duidelijke verbetering van de leefomstandigheden.
Corruptie en een overheid die niet altijd functioneert
Wie zich verdiept in de geschiedenis van de Peruaanse politiek, komt onvermijdelijk uit bij corruptie.
Verschillende voormalige presidenten, regionale bestuurders en andere publieke functionarissen zijn betrokken geweest bij corruptieonderzoeken en rechtszaken. Dat heeft het vertrouwen in de overheid ernstig beschadigd.
Maar corruptie is niet het enige probleem.
Ook bureaucratie, slecht voorbereide projecten, politieke instabiliteit en onvoldoende bestuurlijke capaciteit spelen een rol.
Een gemeente kan beschikken over financiële middelen zonder dat die daadwerkelijk worden gebruikt om een nieuwe school of een betere weg aan te leggen.
Er moeten plannen worden gemaakt, vergunningen worden geregeld en aannemers worden geselecteerd. Wanneer dat proces niet goed verloopt, blijven projecten liggen of worden ze veel duurder dan oorspronkelijk voorzien.
Soms duurt het jaren voordat een investering daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Daar komt bij dat een groot deel van de Peruaanse bevolking in de informele economie werkt. Veel mensen hebben geen vast arbeidscontract, bouwen nauwelijks pensioen op en beschikken niet over dezelfde sociale zekerheid als werknemers in de formele sector.
Dat maakt gezinnen bijzonder kwetsbaar.
Wie ziek wordt of zijn werk verliest, kan daardoor snel in financiële problemen terechtkomen.
De armoede in Peru heeft dus meerdere oorzaken. Maar juist daarom is goed bestuur zo belangrijk. Zonder een overheid die beschikbare middelen effectief gebruikt, leidt economische groei niet vanzelf tot betere leefomstandigheden.
Waarom zijn er zoveel stakingen en protesten?
Wie langere tijd in Peru verblijft, krijgt vroeg of laat te maken met stakingen, demonstraties of wegblokkades.
Dat heb ik zelf ook meegemaakt.
Soms gaat het om arbeidsvoorwaarden, soms om politieke onvrede en soms om conflicten over economische belangen.
Vooral rond de mijnbouw ontstaan regelmatig spanningen. Bewoners maken zich zorgen over milieuschade, watergebruik en de gevolgen van mijnbouwactiviteiten voor hun leefomgeving.
Daarnaast speelt de vraag hoeveel de lokale bevolking daadwerkelijk profiteert van de grondstoffen die in haar regio worden gewonnen.
Ook in de toeristische sector ontstaan conflicten over de verdeling van inkomsten.
Een bekend voorbeeld zijn de protesten rond Machu Picchu in 2024, toen onvrede ontstond over de organisatie van de kaartverkoop en de betrokkenheid van een particuliere onderneming.
Bij dergelijke conflicten gaat het niet uitsluitend om geld, maar ook om zeggenschap, transparantie en vertrouwen.
Het zou te eenvoudig zijn om alle stakingen en protesten aan corruptie toe te schrijven. Maar wanneer mensen zien dat er enorme bedragen worden verdiend terwijl hun eigen leefomstandigheden nauwelijks verbeteren, is het niet vreemd dat er onvrede ontstaat.
De vraag wie uiteindelijk profiteert van de rijkdom van Peru speelt daarbij een belangrijke rol.
Zou Peru eigenlijk geen armoede hoeven kennen?
Dat is een vraag die ik mezelf regelmatig heb gesteld.
Met zulke grote voorraden grondstoffen, een sterke landbouwexport, een belangrijke visserijsector en een toeristische industrie die miljarden dollars bijdraagt aan de economie, zou je verwachten dat Peru voldoende mogelijkheden heeft om zijn bevolking een behoorlijk bestaan te bieden.
Maar zo eenvoudig werkt een economie natuurlijk niet.
De 90 miljard dollar aan goederenexport is geen bedrag dat de regering zomaar kan verdelen. Bedrijven moeten personeel betalen, investeren in machines en infrastructuur, transport regelen en allerlei andere kosten maken. Bovendien zijn veel ondernemingen internationaal actief en vloeit een deel van de opbrengsten naar buitenlandse investeerders.
Hetzelfde geldt voor toerisme. De economische bijdrage van 23 miljard dollar betekent niet dat de overheid dat bedrag ontvangt.
Toch vind ik dat die kanttekeningen de belangrijkste vraag niet wegnemen.
Waarom lukt het Peru onvoldoende om zijn economische rijkdom om te zetten in betere leefomstandigheden voor een veel groter deel van de bevolking?
Daarvoor zijn investeringen nodig in onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur en werkgelegenheid. Maar minstens zo belangrijk zijn betrouwbare overheidsinstellingen, transparante besteding van publieke middelen en een serieuze aanpak van corruptie.
Want economische groei is uiteindelijk geen doel op zichzelf.
Het gaat erom wat de bevolking daarvan merkt.
De rijkdom van Peru is meer dan goud en koper
Tijdens mijn jaren in Peru heb ik veel mensen ontmoet die met beperkte middelen hard werkten om iets op te bouwen.
Kleine ondernemers, mensen in de horeca, chauffeurs, gidsen en gezinnen die dagelijks proberen voldoende inkomen te verdienen om hun kinderen een betere toekomst te bieden.
Juist die mensen maken Peru voor mij bijzonder.
Het land heeft niet alleen een enorme rijkdom aan natuurlijke grondstoffen, maar ook een indrukwekkende geschiedenis, prachtige natuur, vruchtbare landbouwgebieden en een bevolking met veel ondernemingszin.
Daarom vind ik de tegenstelling tussen de economische cijfers en de armoede zo opvallend.
Aan de ene kant staan de recordbedragen uit export, mijnbouw en toerisme. Aan de andere kant leven miljoenen mensen die iedere dag moeten nadenken over hun inkomen, hun boodschappen en de toekomst van hun kinderen.
Natuurlijk heeft Peru de afgelopen decennia economische vooruitgang geboekt. Er zijn meer mogelijkheden ontstaan en de armoede is in verschillende perioden aanzienlijk afgenomen.
Maar de verschillen blijven groot.
Misschien moeten we daarom niet alleen kijken naar hoeveel goud Peru uit de grond haalt, hoeveel koper het verkoopt of hoeveel toeristen Machu Picchu bezoeken.
De belangrijkste vraag is hoeveel beter het leven van de Peruanen daarvan wordt.
Want een land kan nog zoveel rijkdom bezitten, nog zoveel exporteren en nog zoveel toeristen ontvangen. Als een groot deel van de bevolking daar onvoldoende van profiteert, blijft er iets fundamenteel uit balans.
De werkelijke rijkdom van Peru zou niet alleen zichtbaar moeten zijn in exportcijfers, maar vooral in het dagelijks leven van de mensen die er wonen.
https://www.gob.pe/institucion/mincetur
https://www.promperu.gob.pe/
