Wie Arequipa bezoekt, kiest vaak voor een excursie naar de Colca Canyon of droomt ervan om ooit de vulkaan El Misti te beklimmen. Begrijpelijk, want het zijn stuk voor stuk indrukwekkende bestemmingen die niet voor niets op vrijwel iedere reisroute door Zuid-Peru staan. Toch ligt er op nog geen twee uur rijden van de Witte Stad een natuurgebied dat door veel reizigers volledig over het hoofd wordt gezien. En eerlijk gezegd vind ik dat helemaal niet zo erg, want juist daardoor heeft Laguna de Salinas zijn rust en pure schoonheid weten te behouden.
De eerste keer dat ik er kwam, wist ik eigenlijk niet goed wat ik moest verwachten. Een zoutmeer, dacht ik, hoe bijzonder kan dat nu zijn? Nog geen uur later had ik mijn mening volledig bijgesteld. Sommige plekken laten zich moeilijk beschrijven en Laguna de Salinas is daar een goed voorbeeld van. Het landschap is zo uitgestrekt, zo stil en zo anders dan alles wat je onderweg tegenkomt, dat je jezelf er regelmatig op betrapt dat je gewoon even stopt, uitstapt en een paar minuten om je heen staat te kijken. Niet omdat er iets spectaculairs gebeurt, maar juist omdat er bijna niets gebeurt.
Vanuit Arequipa voert de weg je steeds hoger de Andes in. Je rijdt door het Salinas y Aguada Blanca National Reserve, een beschermd natuurgebied waar de natuur nog altijd de baas is. De lucht wordt ijler, de temperatuur daalt langzaam en voordat je het weet bevind je je op ruim 4.300 meter hoogte. Dat merk je overigens vanzelf. Een paar stevige stappen zetten voelt ineens alsof je besloten hebt om een sprintje te trekken. Hoogte is een bijzondere uitvinding van de natuur; ze herinnert je er vriendelijk aan dat je beter rustig aan kunt doen.
Laguna de Salinas verandert bovendien voortdurend van uiterlijk. Tijdens het regenseizoen vult het meer zich met water en veranderen grote delen van de vlakte in een enorme spiegel waarin de vulkanen zich prachtig weerspiegelen. In de droge maanden verdampt vrijwel al het water en blijft een uitgestrekte witte zoutvlakte over die zich kilometers ver lijkt uit te strekken. Het is bijna onmogelijk om dezelfde plek twee keer precies hetzelfde te zien.
Wat dit landschap misschien nog indrukwekkender maakt, zijn de vulkanen die het zoutmeer omringen. El Misti, Pichu Pichu, Ubinas en in de verte de imposante Coropuna domineren de horizon. Op heldere dagen lijken ze verrassend dichtbij, terwijl ze in werkelijkheid tientallen kilometers verderop liggen. Door de droge berglucht zijn de kleuren ongekend helder. De diepblauwe lucht, de witte zoutvlakte en de donkere vulkanen vormen samen een decor waar iedere fotograaf spontaan enthousiast van wordt. Zelfs als fotograferen niet je grootste hobby is, is de kans groot dat je geheugenkaart hier een stuk voller raakt dan gepland.
Alsof het landschap nog niet bijzonder genoeg is, leeft hier ook een verrassende hoeveelheid wildlife. Flamingo's zoeken in het ondiepe water naar voedsel, terwijl iets verderop kuddes vicuña's onverstoorbaar over de hoogvlakte trekken. Daarnaast kom je regelmatig alpaca's en lama's tegen, die nieuwsgierig opkijken wanneer er weer eens een auto voorbijrijdt. Met een beetje geluk laat ook een Andesvos zich zien, al zijn die een stuk schuwer. Het mooie is dat de dieren hier niet lijken te leven vóór de toeristen, maar ondanks de toeristen. Dat geeft het gebied een natuurlijke rust die je op veel populaire bestemmingen steeds minder tegenkomt.
De zoutwinning maakt al eeuwenlang deel uit van het leven rondom Laguna de Salinas. Wanneer het water in de droge periode verdampt, blijft een dikke zoutlaag achter die nog altijd op traditionele wijze wordt gewonnen. Geen grote fabrieken of indrukwekkende machines, maar eenvoudig handwerk dat al generaties lang van ouders op kinderen wordt doorgegeven. Juist dat maakt deze plek zo bijzonder. Het is niet alleen een indrukwekkend natuurgebied, maar ook een landschap waar mensen nog altijd leven in het ritme van de natuur.
De beste periode om Laguna de Salinas te bezoeken is tussen mei en november. In deze maanden zijn de wegen meestal goed begaanbaar en heb je de grootste kans op helder weer, waardoor de vulkanen prachtig zichtbaar zijn. Bezoek je het gebied tijdens het regenseizoen, tussen december en maart, dan tref je juist een heel ander landschap aan. Het meer staat voller met water, waardoor schitterende spiegelingen ontstaan, al moet je er rekening mee houden dat sommige wegen minder goed begaanbaar zijn.
Welke periode je ook kiest, een goede voorbereiding is belangrijk. Op ruim vierduizend meter hoogte kan het zelfs op zonnige dagen verrassend koud zijn, terwijl de zon tegelijkertijd veel krachtiger is dan je misschien gewend bent. Warme kleding, voldoende water, zonnebrandcrème en een zonnebril zijn daarom geen overbodige luxe. Geloof me, de combinatie van een spierwitte zoutvlakte en een felle Andeszon is genadeloos voor iedereen die denkt dat een zonnebril vandaag wel thuis kan blijven.
Wat Laguna de Salinas voor mij zo bijzonder maakt, is misschien wel dat het geen bestemming is waar je van hoogtepunt naar hoogtepunt rent. Er zijn geen lange rijen, geen souvenirwinkels op iedere straathoek en geen gids die je vertelt waar je precies moet gaan staan voor de perfecte foto. De aantrekkingskracht zit juist in de stilte, de enorme ruimte en het besef dat de natuur hier al duizenden jaren vrijwel onveranderd haar gang gaat.
Wie Peru echt wil leren kennen, zou daarom niet alleen de beroemde plekken zoals Machu Picchu, de Nazcalijnen of de Colca Canyon moeten bezoeken, maar ook tijd moeten maken voor dit soort verborgen parels. Laguna de Salinas laat een heel andere kant van Peru zien. Een kant zonder drukte, zonder haast en zonder massa's toeristen, maar met flamingo's, vicuña's, vulkanen en een landschap dat nog lang in je geheugen blijft hangen.
